काठमाडौँ। नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) का अध्यक्ष उत्तरकुमार खत्रीले मुलुकमा दीर्घकालीन पूँजी निर्माणका लागि ऋण बजार, बण्ड बजार र पूर्वाधार बण्डको विकास गर्ने नीतिगत प्रतिबद्धता जनाएका छन्। बोर्ड स्थापनाको ३३ वर्ष पूरा गरी ३४औँ वर्षमा प्रवेश गरेको अवसरमा जेठ २५ गते एक औपचारिक प्रतिबद्धता पत्र जारी गर्दै अध्यक्ष खत्रीले यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन्।

उनले बजारको दायरा विस्तार गर्न पेन्सन कोष र गैरआवासीय नेपालीहरू (एनआरएन) लाई शेयर बजारमा आकर्षित गर्ने विशेष योजना अघि सारेका छन्। आगामी दिनमा संस्थागत लगानीकर्ता, पेन्सन कोष, बीमा कम्पनी, म्युचुअल फण्ड र एनआरएनहरूको सहभागिता बढाउन बोर्डले आवश्यक पहलकदमी लिने उनले स्पष्ट पारेका छन्। यो ऐतिहासिक घडीमा अध्यक्ष खत्रीले बोर्डलाई हालको उचाइसम्म पुर्‍याउन योगदान दिने लगानीकर्ता, सरोकारवाला निकाय र सम्पूर्ण कर्मचारीहरूप्रति विशेष आभार समेत प्रकट गरेका छन्।

पूँजी बजारको पुनर्संरचना र नीतिगत सुधार

अध्यक्ष खत्रीले धितोपत्र सम्बन्धी ऐन, २०६३ को परिधिभित्र रहेर पूँजी बजारलाई थप भरपर्दो, विश्वसनीय र गतिशील बनाउन बोर्ड निरन्तर क्रियाशील रहने दृढता व्यक्त गरेका छन्। यसका लागि विभिन्न समयमा गठित आयोग तथा कार्यदलहरूले दिएका महत्त्वपूर्ण सुझावहरूलाई क्रमशः कार्यान्वयन गर्दै लगिने उनको भनाइ छ। धितोपत्र नियमन प्रणाली, नेपाल स्टक एक्सचेंज (नेप्से) तथा सीडीएस एण्ड क्लियरिङ प्रणालीको पुनर्संरचना गर्दै संस्थागत सुधारलाई तीव्रता दिइने प्रतिबद्धता पत्रमा उल्लेख छ।

पछिल्लो समय भएका नीतिगत सुधारको चर्चा गर्दै उनले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट वक्तव्यमार्फत सूचीकृत कम्पनीहरूको धितोपत्र बिक्री गर्दा लाग्दै आएको पूँजीगत लाभकरलाई ‘अन्तिम कर’ हुने व्यवस्था गरिएकाले अब शेयर बजार थप गतिशील बन्ने अपेक्षा राखेका छन्।

एसएमई प्लेटफर्म र कमोडिटी मार्केट प्राथमिकतामा

बोर्डको आगामी प्राथमिक कार्यसूचीमा नियामकीय क्षमता तथा संस्थागत सुदृढीकरण, प्रविधिको उच्चतम् अवलम्बन, लगानीकर्ताहरूको हकहित संरक्षण, सुशासन प्रवर्द्धन र बजारसम्बन्धी कसूरहरूको प्रभावकारी अनुसन्धान तथा कारबाही जस्ता संवेदनशील विषयहरूलाई राखिएको छ।

यसैगरी, सर्वसाधारणका लागि जारी हुने सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) प्रणालीलाई थप स्वच्छ, निष्पक्ष र पारदर्शी बनाउन आवश्यक कानुनी र संरचनागत सुधार गरिने खत्रीले उल्लेख गरेका छन्। साना तथा मझौला उद्यमहरूका लागि विशेष उपयोगी बन्ने ‘एसएमई प्लेटफर्म’ को स्थापना गर्ने तथा लामो समयदेखि प्रतिक्षित वस्तु विनिमय बजार (कमोडिटी मार्केट) र यसका पूर्वाधारहरूलाई छिट्टै सञ्चालनमा ल्याउने कार्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ। बजार सञ्चालकहरूको संरचनागत सुधार, बजार सहभागीहरूको व्यावसायिकता अभिवृद्धि र देशव्यापी रूपमा शेयर बजारसम्बन्धी शिक्षा तथा सचेतनाका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिने प्रतिबद्धता समेत उनले जनाएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र सहकार्य

नेपालको धितोपत्र बजारलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुकूल बनाउन अन्तर्राष्ट्रिय धितोपत्र बोर्ड संगठन (आईओएसको) द्वारा प्रतिपादित सिद्धान्त र अभ्यासहरूलाई अंगीकार गरिने खत्रीले स्पष्ट पारेका छन्। बोर्डको नियमन र सुपरीवेक्षण क्षमतालाई बलियो बनाउन राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवी संस्थाहरूसँग समन्वय र सहकार्य गरिने उनको योजना छ।

정बजार विकासका लागि सरकारले तय गरेका नीति तथा कार्यक्रमहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन गरिने बताउँदै उनले सरकारको आवधिक योजना, आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रम र बजेट अनुरूपका निर्धारित लक्ष्यहरू हासिल गर्न बोर्ड अग्रसर रहने बताए। अध्यक्ष खत्रीले यो बृहत् सुधार यात्रालाई सफल बनाउन सरकार, वित्तीय क्षेत्रका अन्य नियामक निकायहरू, अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्था र बजार सम्बद्ध सबै पक्षबाट निरन्तर र सकारात्मक सहयोगको अपेक्षा राखेका छन्।