काठमाडौँ । नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालयले युवा तथा डायस्पोरा (प्रवासी नेपाली) विज्ञहरूलाई लक्षित गर्दै ‘Mofa Nepal Summer Internship 2026’ को घोषणा गरेको छ। देशको परराष्ट्र नीति, कूटनीति र विश्वव्यापी रणनीतिक मामिलाहरूमा युवा मेधा र प्रवासी नेपालीहरूको विज्ञतालाई जोड्ने उद्देश्यले मन्त्रालयले यो नवीन कार्यक्रम अघि सारेको हो।

आगामी जुनको मध्यदेखि अगस्टको मध्यसम्म चल्ने यस दुई महिने सघन कार्यक्रम अन्तर्गत रणनीति मामिला, सार्वजनिक अन्तर्राष्ट्रिय कानुन, विकास वित्त, लगानी कूटनीति, उदीयमान प्रविधि, जलवायु कूटनीति र डायस्पोरा नीति जस्ता १० वटा प्रमुख अनुसन्धान क्षेत्रहरू समेटिएका छन्। यस कार्यक्रममार्फत छनोट भएका सहभागीहरूले मन्त्रालयको प्रत्यक्ष वैचारिक परिधिभित्र रही स्वतन्त्र रूपमा मौलिक नीतिगत अनुसन्धान गर्नेछन् र उनीहरूका उत्कृष्ट अनुसन्धान प्रतिवेदनहरूलाई परराष्ट्र मामिला अध्ययन प्रतिष्ठान (IFA) मार्फत आधिकारिक रूपमा प्रकाशन गरिनेछ।

कार्यक्रमको विशिष्ट ढाँचा र सुविधाहरू

यो इन्टर्नसिप कार्यक्रमलाई युवा शोधकर्ताहरूले अधिकतम प्राज्ञिक तथा व्यावहारिक लाभ लिन सक्ने गरी डिजाइन गरिएको छ, जसका विशेषताहरू निम्न बमोजिम छन्:

• अवधि र माध्यम: इन्टर्नसिप आगामी जुनको मध्यदेखि अगस्टको मध्यसम्म कुल दुई महिना सञ्चालन हुनेछ। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा रहेका नेपाली युवाहरूलाई समेट्न कार्यक्रममा नव्यता अपनाइएको छ। सहभागीहरूले काठमाडौँमा उपस्थित भई वा अनलाइन (रिमोटली) दुवै माध्यमबाट सहभागिता जनाउन सक्नेछन्। यद्यपि, कार्यक्रमको व्यावहारिक पाटोलाई आत्मसात् गर्न कम्तीमा ६ हप्ता काठमाडौँमा भौतिक रूपमा उपस्थित हुनु अनिवार्य गरिएको छ।

• मेन्टरसिप र कार्यस्थल: काठमाडौँमा भौतिक रूपमा उपस्थित रहने दिनहरूमा मन्त्रालयले सहभागीहरूका लागि कार्यकक्ष (Workstation) उपलब्ध गराउनेछ। अनुसन्धानलाई गुणस्तरीय बनाउन हरेक हप्ता परराष्ट्र मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारीहरूसँग छलफल, विज्ञहरूको विशेष सत्र र स्थापित वरिष्ठ प्रोफेशनलहरूबाट दुईवटा औपचारिक मेन्टरसिप सत्रहरू समेत सञ्चालन गरिनेछन्।

• नेटवर्किङको अवसर: कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्ने इन्टर्नहरूलाई नेपाल सरकार र परराष्ट्र मन्त्रालयको कार्यप्रणालीसँग प्रत्यक्ष जोडिएका नीति निर्माता, कूटनीतिज्ञ र प्रोफेशनलहरूको स्थायी नेटवर्कमा आबद्ध गराइनेछ।

नेपालको कूटनीतिक इतिहासमा युवा र डायस्पोरालाई यसरी संस्थागत रूपमा जोड्ने प्रयासलाई महत्त्व दिँदै परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनालले भन्नुभयो:

“नेपाल अहिले यस्तो मोडमा छ जहाँ हामीले तत्कालका प्राथमिकताहरू भन्दा अगाडि बढेर सोच्न आवश्यक छ। आज हाम्रो ध्यान सुशासन र आर्थिक वृद्धिमा केन्द्रित छ, तर भोलिको विश्वलाई आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, स्वच्छ ऊर्जा र हामीले भर्खरै बुझ्न थालेका नयाँ क्षेत्रहरूले मार्गनिर्देश गर्नेछन्। हामीसँग यी प्रश्नहरूमा मद्दत गर्न सक्ने ज्ञान र प्रतिबद्धता भएका नेपाली नागरिक तथा डायस्पोरा प्रोफेशनलहरू हुनुहुन्छ। परराष्ट्र मन्त्रालयको समर इन्टर्नसिप त्यस्ता विज्ञतालाई सरकार भित्र ल्याएर उपयोग गर्ने एउटा बलियो मञ्च हो।”

आवेदन प्रक्रिया र आवश्यक कागजातहरू

यो कार्यक्रम राष्ट्र निर्माण र नीति निर्माणमा योगदान पुर्‍याउने एक विशिष्ट सेवाको अवसर (Voluntary Service Opportunity) को रूपमा रहेकाले इच्छुक तथा योग्य उम्मेदवारहरूले परराष्ट्र मामिला अध्ययन प्रतिष्ठान (IFA) को आधिकारिक अनलाइन फारममार्फत आवेदन दिनुपर्नेछ।

आवेदनका लागि इच्छुक उम्मेदवारहरूले देहायका कागजात तथा विवरणहरू तयार गरी पेस गर्नुपर्नेछ:

यस कार्यक्रमको आवेदन फारम, योग्यताका विस्तृत मापदण्ड र अन्य विस्तृत विवरण परराष्ट्र मामिला अध्ययन प्रतिष्ठानको आधिकारिक वेबसाइटमा उपलब्ध गराइने मन्त्रालयले जनाएको छ। विश्वभर रहेका गैर-आवासीय नेपाली युवा विज्ञ तथा स्वदेशमै रहेका प्रतिभाशाली शोधकर्ताहरूका लागि यो नेपालको परराष्ट्र नीति निर्माण प्रक्रियालाई नजिकबाट बुझ्ने र आफ्नो प्राज्ञिक क्षमता प्रदर्शन गर्ने एउटा सुवर्ण अवसर हुने अपेक्षा गरिएको छ।