काठमाडौं। मुलुकको समग्र अर्थतन्त्रमा देखिएको चौतर्फी शिथिलता र आर्थिक सुस्तताका बाबजुद गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नेपालको जीवन बीमा क्षेत्रले सन्तोषजनक रूपमा व्यवसायिक विस्तार गरेको छ। नेपाल बीमा प्राधिकरणले हालै सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण अनुसार, बजारमा विभिन्न किसिमका आर्थिक दबाब र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिका बीच पनि जीवन बीमकहरूको समग्र व्यवसाय दोहोरो अंकले उकालो लागेको छ। बजार सुस्ताएको भनिए पनि बीमा कम्पनीहरूले आक्रामक रणनीति अपनाउँदै आफ्नो कारोबार उल्लेख्य मात्रामा फराकिलो पार्न सफल भएका छन्।

कुल बीमाशुल्क आर्जनमा १२ प्रतिशतभन्दा बढीको छलाङ

समीक्षा अवधिमा नेपालमा सञ्चालनमा रहेका १४ वटा जीवन बीमा कम्पनीहरूले समग्रमा २ खर्ब १ अर्ब ९१ लाख रुपैयाँ कुल बीमाशुल्क आर्जन गरेका छन्। अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा यस्तो बीमाशुल्क १ खर्ब ७७ अर्ब ९० करोड ६३ लाख रुपैयाँमा सीमित रहेको थियो। गत आर्थिक वर्षको तुलनामा यस वर्ष समग्र जीवन बीमा व्यवसाय १२ दशमलव ४३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

कम्पनीहरूको बजार हिस्सा र प्रतिस्पर्धालाई हेर्दा, यस क्षेत्रमा नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले ५३ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कुल बीमाशुल्क संकलन गर्दै बजारमा आफ्नो बलियो पकड र अग्रतालाई यस वर्ष पनि निरन्तरता दिएको छ। त्यस्तै, नेसनल लाइफ र लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेसन (एलआइसी नेपाल) को कुल व्यवसाय पनि फराकिलो बन्दै गएको छ। प्रतिशतगत वृद्धिको आधारमा हेर्दा आइएमई लाइफ इन्स्योरेन्सले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आफ्नो कुल व्यवसाय ३७ दशमलव ९६ प्रतिशतले बढाएर ७ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ पुर्‍याउन सफल भएको छ।

प्रथम बीमाशुल्क संकलनमा २२ प्रतिशतभन्दा बढीको उच्च वृद्धि

नयाँ ग्राहकहरूलाई बजारमा जोड्ने क्रम र व्यवसाय विस्तारको गति कस्तो छ भन्ने मुख्य सूचकका रूपमा हेइने प्रथम बीमाशुल्कको तथ्यांक यसपटक निकै उत्साहजनक देखिएको छ। अघिल्लो वर्ष ४ अर्ब १ करोड ७६ लाख रुपैयाँ रहेको कुल प्रथम बीमाशुल्क गत वर्ष बढेर ४ अर्ब ९४ करोड ३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस प्रमुख सूचकमा २२ दशमलव ९७ प्रतिशतको उच्च वृद्धि हासिल भएको छ। अर्थतन्त्रमा मन्दी र तरलताको दबाब रहेको भनिएको समयमा पनि कम्पनीहरूले नयाँ बीमितहरूलाई आकर्षित गर्न सफल हुनुले उनीहरूको बजार विस्तारप्रतिको आक्रामक रणनीतिक, व्यावसायिक सक्रियता र बढ्दो बजार सम्भावनालाई स्पष्ट रूपमा संकेत गर्दछ।

नवीकरण बीमाशुल्कले थप्यो बजारमा दिगोपन र विश्वास

बीमा कम्पनीहरूको दीर्घकालीन वित्तीय स्वास्थ्य, तरलता र बलियो आयस्रोतका रूपमा हेरिने नवीकरण बीमाशुल्कमा पनि सन्तोषजनक प्रगति हासिल भएको छ। अघिल्लो वर्ष १३ अर्ब ७७ करोड ३० लाख रुपैयाँ रहेको नवीकरण बीमाशुल्क गत वर्ष ९ दशमलव ३६ प्रतिशतले बढेर १५ अर्ब ६ करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

यो वृद्धिले आर्थिक कठिनाइ र दबाብका बीच पनि बीमितहरूले आफ्ना पुराना पोलिसीहरूको निरन्तरता दिएको देखाएको छ। यसले बीमितहरूको बीमाप्रतिको विश्वास र सचेतना अझै पनि मजबुत रहेको तथा कम्पनीहरूको दीर्घकालीन कोष बलियो बन्दै गएको प्रस्ट्याउँछ।

सक्रिय बीमालेखको संख्यामा सामान्य वृद्धि, नयाँ कम्पनीहरूको आक्रामक छलाङ

बीमाको पहुँच कुन रूपमा गाउँदेखि सहरसम्म विस्तार भइरहेको छ भन्ने बुझाउने सक्रिय बीमालेखको संख्यामा भने समग्र बजारमा २ दशमलव ८० प्रतिशतको सामान्य वृद्धि देखिएको छ। अघिल्लो वर्ष १ करोड १५ लाख २७ हजार ९ सय ९४ वटा सक्रिय बीमालेख रहेकोमा गत वर्ष यो संख्या बढेर १ करोड १८ लाख ५० हजार ३ सय ९१ पुगेको छ।

तथ्यांक अनुसार केही ठूला र पुराना कम्पनीहरूको सक्रिय बीमालेख संख्यामा भने सामान्य गिरावट वा सुस्तता आएको देखिएको छ। तर, अधिकांश नयाँ र मझौला कम्पनीहरूले भने संख्या र रकम दुवैतर्फ आक्रामक छलाङ मार्दै बजार हिस्सा बढाएका छन्। समग्रमा, चुनौतीपूर्ण अर्थतन्त्र र अनिश्चितताका बाबजुद पनि जीवन बीमा क्षेत्रले आफूलाई वित्तीय र व्यावसायिक रूपमा निकै दह्रो, सबल र भरपर्दो रूपमा उभ्याउन सफल भएको यो तथ्यांकले प्रमाणित गरेको छ।