काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंक ले ९ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ लगानी गर्ने भएको छ । बैंकले एक वर्ष अवधिका लागि उपदान तथा पेन्सन कोषमा रहेको उक्त रकम इजाजतप्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थामा मुद्दति निक्षेपका रूपमा राख्न लागेको हो ।

राष्ट्र बैंकले इच्छुक बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई दरखास्त आह्वान गरेको जनाएको छ । आवेदन दिन चाहने संस्थाहरूले १० फागुन २०८२ बिहान १० बजेदेखि दिउँसो १२ बजेसम्म निवेदन पेश गर्न सक्नेछन् । राष्ट्र बैंकले लगानी रकममध्ये वाणिज्य बैंकहरूका लागि ७ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँ छुट्याएको छ । यस्तै विकास बैंकहरूका लागि १ अर्ब ४० करोड २५ लाख रुपैयाँ तथा राष्ट्रिय स्तरका वित्त कम्पनीहरूका लागि ४६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ ।

उक्त निक्षेप प्राप्त गर्न चाहने बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूका लागि राष्ट्र बैंकले विभिन्न योग्यता र शर्त तोकेको छ । कुल निक्षेप लगानीको ८ प्रतिशतभन्दा बढी निष्क्रिय कर्जा (एनपीएल) भएका संस्थाहरू अयोग्य ठहरिनेछन् । त्यस्तै, सम्बन्धित संस्था कम्तीमा दुई वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेको हुनुपर्ने, तोकिएको न्यूनतम कुल पुँजीकोष कायम गरेको हुनुपर्ने र राष्ट्र बैंकले निर्धारण गरेको खुद तरल सम्पत्ति अनुपात कायम गरेको हुनुपर्ने शर्त राखिएको छ ।

साथै कर्जा–निक्षेप अनुपात राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमाभित्र रहेको, पछिल्लो आर्थिक वर्षको नाफा तथा नोक्सान हिसाबअनुसार खुद मुनाफामा रहेको हुनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ । शिघ्र सुधारात्मक कारबाहीमा परेका संस्थाको हकमा फुकुवा भएको कम्तीमा ६ महिना पूरा भएको हुनुपर्नेछ । नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा ८६ (ख) बमोजिम कारबाहीमा परी समस्याग्रस्त घोषणा नभएको, वा घोषणा भएको भए फुकुवा भएको ६ महिना अवधि पूरा भएको हुनुपर्ने शर्त पनि तोकिएको छ ।

यस्तै, सर्वसाधारणका लागि छुट्याइएको शेयर जारी गरिसकेको हुनुपर्ने प्रावधान समेत राष्ट्र बैंकले उल्लेख गरेको छ । राष्ट्र बैंकको उक्त निर्णयले बैंकिङ प्रणालीमा तरलता व्यवस्थापनसँगै कोषको प्रभावकारी उपयोगमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।